Gdziekolwiek los by nas nie poniósł i jacykolwiek byśmy byli, zawsze znajdą się ludzie, którzy o nas pamiętają. Ta pamięć – niczym niegasnące światło – nieustannie dociera także do Wędziagoły. Niosą ją przyjaciele z Pomorza, wolontariusze stowarzyszenia Traugutt.org. Od lat poznajemy ich jako ludzi, którzy ofiarują innym swój czas, swoje ręce i swoje serca. Ich działalność charytatywna jest jak cicha odpowiedź na pośpiech, zobojętnienie i zziębnięcie dzisiejszego świata. Z nimi czujemy, że ciepłe relacje, wiara, zrozumienie i wspólnota mogą wciąż rozkwitać tak hojnie, jak dawne Święta Bożego Narodzenia.
Popołudniu 6 grudnia, gdy spokój pierwszego tygodnia Adwentu powoli kładł na miasteczko srebrzystą zasłonę, do Wędziagoły przybyli nasi przyjaciele z Gdańska – prezes Traugutt.org Jacek Świs, jego zastępczyni Marta Gruszkowska oraz wierni wolontariusze.

W latach 1918–1940 ukształtowany nowoczesny litewski narratyw narodowy był szczególnie skierowany przeciwko polskim wspólnotom narodowym. Nie wynikał wyłącznie z okupacji Wilna w 1919 roku; ten dyskurs rozwijał się stopniowo — gdy na ziemiach byłego Wielkiego Księstwa Litewskiego przebiegały procesy kształtowania nowoczesnych narodów, postrzeganie tożsamości Polaka przechodziło wiele różnych kryzysów. Korzenie konfliktu sięgają jeszcze początku okresu międzywojennego. Rozpoczęty nowoczesny litewski ruch narodowy odzwierciedlał ówczesne ogólne europejskie idee narodowe, które przede wszystkim rozprzestrzeniały się w sferze kultury. Rośniejące litewskie mikrogrupy narodowe często patrzyły negatywnie na silnie dominującą społeczność polską, która w niektórych miejscach stanowiła większość mieszkańców.

Wieczorem 11 listopada w Domu Kultury Polskiej w Wilnie panowała wyjątkowa atmosfera podniosłości i wspólnoty. Zebrani tutaj rodacy, wśród nich Polacy z Wędziagoły, uczcili jedną z najważniejszych dat w historii państwa polskiego – 107. rocznicę odzyskania niepodległości.
Uczestników uroczystości serdecznie powitał chargé d’affaires Rzeczypospolitej Polskiej na Litwie, Grzegorz Marek Poznański. W swoim przemówieniu przypomniał, że ten dzień skłania do powrotu myślami w przeszłość – do czasów, gdy po latach walki i poświęcenia Polska ponownie odrodziła się jako wolne państwo. Dyplomata podkreślił, że wolność jest cenną wartością, przekazywaną z pokolenia na pokolenie i pielęgnowaną w sercach wszystkich Polaków. Uroczyste życzenia przekazał także prezes Związku Polaków na Litwie, europoseł Waldemar Tomaszewski, akcentując znaczenie jedności narodowej i pamięci historycznej.

Wędziagoła, 9 listopada. W przeddzień 107. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości miasteczko przywitał cichy, chłodny poranek, którego spokój szybko wypełnił żywy duch wspólnoty. Wszyscy uczestnicy tradycyjnego, odbywającego się dzień wcześniej rajdu historycznej pamięci Polaków z Wędziagoły po Kowieńszczyźnie i Laudzie – rodacy z południowo-zachodniej Polski, z województwa dolnośląskiego, uczniowie Niedzielnej Szkółki Języka Polskiego w Wędziagole oraz inni mieszkańcy dobrej woli – o godzinie 9 zgromadzili się w zabytkowym kościele pw. Św. Trójcy na Mszy Świętej sprawowanej w języku polskim.
Nieprzypadkowo ten poranek rozpoczął się uroczystym przemarszem młodzieży – flagi organizacji i szkół gości dumnie powiewały w ich rękach, gdy kroczyli nawą kościoła ku wielkiemu ołtarzowi.

Wędziagoła, 8 listopada – W przeddzień 107. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości do Wędziagoły przybyła liczna grupa rodaków z południowo-zachodniej Polski–z województwa dolnośląskiego. Region ten słynie z bogatej historii, malowniczych krajobrazów i licznych zabytków kultury.
Większość gości stanowili uczniowie różnych szkół województwa oraz ich nauczyciele – wolontariusze, którzy od wielu lat uczestniczą w szlachetnej akcji „Mogiły pradziadów ocal od zapomnienia”. Młodzi ludzie porządkowali groby Polaków na Ukrainie, w Azji Środkowej oraz w innych krajach, oddając w ten sposób hołd historii i pamięci narodu.

Wybrawszy się z Wędziagoły przy dźwięku bijących dzwonów, uczestnicy obchodów 107. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości udali się w kierunku Pojesla.
Poranek spowity był mgłą i ciszą. Szara mżawka otulała pola, a autobusy, niczym powolne statki, płynęły przez zamglone równiny. Droga wiła się między drzewami, żwirem i wybojami, jakby chciała sprawdzić wytrwałość podróżnych. Za oknami przesuwał się późnojesienny pejzaż – ołowiane niebo, wilgotna ziemia, rzadkie liście na nagich gałęziach. Wszystko to tworzyło nastrój skupienia i szacunku wobec historii, w której tego dnia uczestniczono.
Celem podróży był Pojesl – niewielka wieś położona u ujścia rzeki Jesia, tam, gdzie łączy się ona z Szuszwą.

Uczestnicy obchodów 107. rocznicy odzyskania niepodległości przez Polskę wyruszyli z Pojesla w podróż w kierunku Świętobrościa. Była to droga nie tylko przez ziemie naszego kraju, lecz także przez przestrzenie pamięci historycznej – miejsca, w których splatają się kultury Litwy i Polski, losy ludzi oraz echa dawnych rodowych linii.
Po minięciu Kiejdan, pamiętających epokę świetności Radziwiłłów, z mgły wyłonił się barokowy kościół pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Opitołokach. Opitołoki to jedna z najstarszych litewskich miejscowości, od XV wieku należąca do znanych rodów polskich: Szuksztów, Karpiów, Tyszkiewiczów, Zabiełów. Ich przedstawiciele niejednokrotnie stawali na progu najważniejszych decyzji Wielkiego Księstwa Litewskiego i Rzeczypospolitej Obojga Narodów.