Wspomnienie o Panu Stanisławie Pieszce

31 stycznia 2024 r. zmarł Stanisław Pieszko – lider ruchu na rzecz polskiej autonomii na Wileńszczyźnie, wiceprezes Rady Koordynacyjnej dążącej do utworzenia polskiej jednostki autonomicznej. Drugi Zjazd Deputowanych Wileńszczyzny odbył się 1 czerwca 1990 r. w Zawiszańcach, na terenie przedsiębiorstwa, którym kierował. Był posłem do Rady Najwyższej RL w latach 1990-92. W głosowaniu o restytucji niepodległego państwa litewskiego wstrzymał się od głosu, za co Jemu i Jego pięciorgu kolegom publicznie dziękował nowo wybrany przewodniczący parlamentu Vytautas Landsbergis – o czym nie chcą pamiętać krytycy tej decyzji.

Motywacje i szczegóły tej działalności zawiera wywiad udzielony przez Stanisława Pieszkę Karolowi Kazimierczakowi, dostępny na portalu kresy.pl. Po zdławieniu przez sajudisowską Republikę Litewską ruchu autonomicznego Stanisław Pieszko wycofał się z oficjalnej polityki. Cały czas zabiegał jednak o prawa Polaków demaskując nadużycia litewskich władz oraz kompletny immobilizm w tej kwestii władz polskich. Ponadto prowadził, by użyć tego określenia, wielosektorową działalność społeczną.
    Przy czym Pan Stanisław nie czerpał korzyści materialnych ani z polityki ani z działalności społecznej. Zarządzał własnym przedsiębiorstwem (UAB Arbeska), najpierw prowadząc handel metalami a potem produkujące wyroby metalowe, w szczególności blachy do pokryć dachowych, którymi – jak napisał w „Magazynie Wileńskim” Henryk Mażul – Pan Stanisław wraz z synem Jarosławem odachowują całą Wileńszczyznę. Swoją działalność publiczną skoncentrował na obszarze społecznym
    Pana Stanisława poznałem w czerwcu 1990 r. Nasza współpraca rozpoczęła się od pozyskiwania informacji dla prowadzonej przeze mnie i przez Stanisława Plewakę Agencji Wschodniej. Współpraca ta zintensyfikowała się po rozwiązaniu przez władze litewskie we wrześniu 1991 r. polskich samorządów. Jako Sekretarz Obywatelskiego Komitetu Obrony Polaków na Wileńszczyźnie  (OKOP-u) pozostawałem z Panem Stanisławem w codziennym, telefonicznym i teleksowym, kontakcie. Z Wilna do Warszawy szły sygnowane przez Pana Stanisława informacje o kolejnych litewskich niegodziwościach i represjach. Rozsyłaliśmy je do polityków i mediów oraz wykorzystywaliśmy w naszych (OKOP-u) oficjalnych protestach i oświadczeniach. Z Warszawy do Wilna szła wszelkiego rodzaju pomoc, zwłaszcza finansowa oraz wsparcie duchowe. Podobne kontakty z Panem Stanisławem utrzymywałem najpierw jako ekspert od spraw litewskich, a potem jako Sekretarz i Wiceprezes Federacji Organizacji Kresowych.
    Będąc od początku 1991 r. Prezesem Zarządu Wspierającej Oświatę Polską za Granicą Fundacji ”Samostanowienie” działania fundacji prowadziłem we współpracy m.in. z Panem Stanisławem. W r. 1996 Fundacja otworzyła w Wilnie Oddział. Pan Stanisław został przewodniczącym Rady Pełnomocników Oddziału. W r. 1999 został jego dyrektorem jednocześnie wszedł w skład Rady Nadzorczej Fundacji. W r. 2007 Oddział Wspierającej Oświatę Polską za Granicą Fundacji ”Samostanowienie” przekształcił się w oddzielną Wspierającą Oświatę Polską na Litwie Fundację „Samostanowienie”. Pan Stanisław pełnił funkcję Prezesa i Dyrektora Fundacji.
    Pan Stanisław działał również w Związku Polaków na Litwie. Do 2015 r. był jego wiceprezesem. W szczególności wspierał powołanie w Wilnie Filii Uniwersytetu w Białymstoku. Po powstaniu Filii zabiegał skutecznie o budowę jej siedziby.
    Był mocno zaangażowany w popieranie działalności Kościoła Katolickiego na Wileńszczyźnie. Wspierał finansowo remont kościoła św. Anny w Jaszunach oraz budowę kościoła Ducha Św. w Grzegorzewie. Zabiegał o kształcenie katechetów angażując się w uruchomienie kursu teologiczno-katechetycznego przy wileńskiej Filii Uniwersytetu w Białymstoku.
    Fundacja „Samostanowienie”, którą kierował, koncentrowała się na wspieraniu wychowywania polskiej młodzieży w duchu katolickim i patriotycznym. Symboliczne dla tych działań były dwie inicjatywy:
    - organizowany wielokrotnie dla uczniów szkół polskich konkurs wiedzy o Św. Janie Pawle II, z atrakcyjnymi nagrodami – wycieczką śladami papieża Polaka w Polsce i w Rzymie.
    - organizowanie i dowożenie uczniów szkół polskich na coroczne uroczystości upamiętniające zbrodnię ponarską.
    W roku 2020, kiedy z powodu pandemii, organizująca coroczne obchody Rodzina Ponarska nie mogła przybyć do Wilna, uroczystość upamiętniającą ofiary zbrodni ponarskiej zorganizował i przeprowadził Stanisław Pieszko.
    Mimo wielkiego autorytetu, jakim cieszył się wśród mieszkańców Wileńszczyzny oraz środowisk kresowych poza Litwą był zaciekle i niemerytorycznie atakowany przez szowinistów litewskich, polskie środowiska kompradorskie na Litwie oraz prolitewskich „pożytecznych idiotów” w Polsce. Atakowali go „wielcy” (Vytautas Landsbergis), mniejsi (Czesław Okinczyc i Zbigniew Balcewicz) oraz zupełnie mali, których nazwisk nie będę tu wymieniał by nie robić im reklamy. Nawet we wspomnieniach pośmiertnych, niektórzy z tych zupełnie małych, posunęli się do oszczerstwa, jak uczynił to portal rlt.lt zmyślając, że „Pieszko był związany z proradziecką organizacją »Jedinstwo«”.
    Pan Stanisław Pieszko będąc człowiekiem bezkompromisowym w swoich poglądach był zarazem osobą ciepłą, opiekuńczą, przychylną ludziom – swoistą opoką w nieżyczliwym świecie. Wraz z ze zmarłą kilka miesięcy temu żoną Krystyną stworzyli wokół siebie, egzotyczną w dzisiejszym świecie, oazę dobra, spokoju i normalności.
    Pan Stanisław był moim przyjacielem. Spotykałem się z nim praktycznie w trakcie każdego mojego pobytu w Winie, a było tych pobytów dobrze ponad pół setki. Po Jego odejściu moje ukochane Wilno nigdy nie będzie już takie samo.
    Niech na umiłowanej przez Niego Ziemi Wileńskiej spoczywa w Bożym pokoju.

Adam Chajewski
Prezes Zarządu Fundacji ”Samostanowienie”
Sekretarz Obywatelskiego Komitetu Obrony Polaków na Wileńszczyźnie
Sekretarz i Wiceprezes Rady Naczelnej Federacji Organizacji Kresowych

Nasz kanał YouTube youtube

Nasi przyjaciele

logo l24 PL 180x150logo kurier 180
logo ltl 180

logo volskis 180

Katalikų renginiai

Ostatnie komentarze

  • Dokonując przeglądu wykonanych prac, planujemy nowe...

    Henryk 05.01.2022 19:31
    Panie Ryszardzie,oraz Paniom i Vandziagole życzymy Szczęsliwego NowegoRoku.

    Czytaj więcej...

     
  • Dokonując przeglądu wykonanych prac, planujemy nowe...

    Ego 05.01.2022 02:22
    Brawo Rysio, Zosia i Leonja

    Czytaj więcej...

     
  • Życzenia z okazji świąt Bożego Narodzenia

    Henryk 29.12.2021 18:27
    Drodzy nam Niestrudzeni Wędziagolscy opiekunowie polskości.Leonio, Zofio, Ryszardzie. Życzymy, z ...

    Czytaj więcej...

     
  • Wigilia z przyjaciółmi

    ego 22.12.2021 11:49
    Zdrowia i Łask Bożych

    Czytaj więcej...

     
  • Spotkanie opłatkowe ZPL w Wilnie

    ego 22.12.2021 11:48
    Zdrowych Świąt i dobrego Nowego Roku !

    Czytaj więcej...

Free Joomla! template by Age Themes